ภาษาคอมพิวเตอร์ คือ ชุดคำสั่งหรือสัญลักษณ์ที่โปรแกรมเมอร์ (Programmer) เขียนขึ้น เพื่อใช้สื่อสารกับเครื่องคอมพิวเตอร์ ให้ทำงานตามที่ต้องการ ภาษาคอมพิวเตอร์มีการพัฒนาเช่นเดียวกับเครื่องคอมพิวเตอร์  สามารถแบ่งภาษาคอมพิวเตอร์ออกได้เป็น 5 ยุค ดังนี้

1) ยุคภาษาเครื่อง (Machine Language) เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ยุคแรกสุดก่อนปี ค.ศ. 1952 เป็นภาษาระดับต่ำที่สุด ที่ใช้รหัสเลขฐานสอง (Binary Code คือเลข 0 และ 1) สั่งงานฮาร์ดแวร์หรือหน่วยประมวลผล (CPU) ได้โดยตรงทันทีโดยไม่ต้องใช้ตัวแปลภาษา

ตัวอย่างชุดคำสั่งภาษาเครื่อง

• 10110000 01100001 : คำสั่งนำค่าข้อมูลตัวเลข (เช่น ตัวอักษร 'a') ไปเก็บไว้ในรีจิสเตอร์ของซีพียู

• 00000101 00000000 00000001 : คำสั่งนำค่าข้อมูลมาบวกกันในหน่วยความจำ

• 11101011 11111100 : คำสั่งกระโดดข้ามไปทำงานที่คำสั่งอื่น (Jump)

2) ยุคภาษาแอสเซมบลี (Assembly Language) เป็นภาษาที่จัดอยู่ในภาษาระดับต่ำ โดยนำตัวย่อสั้นๆ ทางภาษาอังกฤษ (Mnemonic Code) มาใช้แทนรหัสเลขฐานสองของภาษาเครื่อง เพื่อให้มนุษย์สามารถเขียนและจดจำคำสั่งได้ง่ายขึ้น

 
ตัวอย่างคำสั่งพื้นฐาน (Mnemonic Code)

• MOV : ย้ายหรือคัดลอกข้อมูล

• ADD : บวกเลข

• SUB : ลบเลข

• JMP : กระโดดไปทำงานที่ตำแหน่งอื่น

3) ยุคภาษาระดับสูง (High-Level Language) เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ที่ใช้คำสั่งคล้ายภาษาอังกฤษและสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์ ทำให้มนุษย์อ่านและเขียนได้ง่าย โดยไม่ต้องรู้เรื่องฮาร์ดแวร์ลึกซึ้ง ต้องใช้ตัวแปลภาษา (Compiler หรือ Interpreter) เปลี่ยนเป็นภาษาเครื่องก่อนคอมพิวเตอร์ทำงาน

 
ตัวอย่างภาษาระดับสูงยุคบุกเบิก (Classic Languages)

• FORTRAN : เน้นงานคำนวณทางวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์

• COBOL : เน้นงานด้านธุรกิจและการจัดการข้อมูลองค์กร

• BASIC : ออกแบบมาเพื่อให้ผู้เริ่มต้นเรียนรู้การเขียนโปรแกรมได้ง่าย

• C : ภาษาพื้นฐานที่ทรงพลัง ใช้สร้างระบบปฏิบัติการและซอฟต์แวร์

ตัวอย่างภาษาระดับสูงยุคปัจจุบัน (Modern Languages)

• Python : โค้ดสั้น อ่านง่าย นิยมใช้ในงานปัญญาประดิษฐ์ (AI) และวิทยาศาสตร์ข้อมูล

• Java : ทำงานได้ทุกแพลตฟอร์ม นิยมสร้างแอปพลิเคชันบนมือถือและองค์กร

• C++ : พัฒนาต่อจากภาษา C รองรับการเขียนโปรแกรมแบบออบเจ็กต์ นิยมทำเกม

• JavaScript : ใช้สร้างเว็บให้มีความเคลื่อนไหวและโต้ตอบกับผู้ใช้ได้

4) ยุคภาษาระดับสูงมาก (Very High-Level Language) เป็นภาษาคอมพิวเตอร์ที่ใช้คำสั่งสั้นๆ มีลักษณะของภาษาที่เป็นธรรมชาติ คล้ายกับภาษาพูดของมนุษย์ ทำงานแบบ Nonprocedural คือ ผู้ใช้เพียงบอกว่าต้องการผลลัพธ์อะไร โดยไม่ต้องเขียนขั้นตอนหรือวิธีทำโดยละเอียด

 
ตัวอย่างภาษาระดับสูงมาก (4GL)

• SQL (Structured Query Language) : ภาษาสำหรับเรียกค้นและจัดการข้อมูลในระบบฐานข้อมูล เพียงแค่บอกว่าต้องการข้อมูลอะไร เช่น SELECT * FROM users;

• MATLAB : ภาษาและโปรแกรมคำนวณทางคณิตศาสตร์ วิศวกรรม และงานวิจัยที่ใช้คำสั่งชุดเดียวประมวลผลข้อมูลจำนวนมากได้ทันที

• SPSS : ซอฟต์แวร์และภาษาสำหรับวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติในงานวิจัยสังคมศาสตร์

• Aptio / NOMAD : ภาษาสำหรับการจัดการฐานข้อมูลและรายงานผลในอดีต

• Visual Basic (ในบางมุมมองเชิงเครื่องมือสำเร็จรูป) : ช่วยสร้างฟอร์มและจัดการหน้าจอผ่านการลากวางโดยไม่ต้องเขียนโค้ดควบคุมระบบเองทั้งหมด